7. Ebû Mâlik el-Eş'arî radıyallahu anh'den rivayet edildiğine göre,
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
"Temizlik imanın yarısıdır."
Müslim, Tahâret 1. Ayrıca bk. Tirmizî, Daavât 86
Açıklamalar
Bu hadisi daha önce 26 numarada tam metin halinde görmüştük.
7'ncı hadis olarak bir kere daha okuyacağız. İmâm Nevevî hadisi
buraya konuyla alâkası nisbetinde ihtisar ederek almıştır. Bilindiği
gibi, dinin temeli ve bütün ibadet ve tâatlerin aslı imana dayanır.
İman kalbî bir amel olup, diğer ibadet ve ameller imanın bir parçası
değildir. O halde temizlik nasıl imanın yarısı olarak kabul edilebilir?
Çünkü temizlik insanın cismiyle ilgili bir ameldir. Ulemâ bunu
çeşitli şekillerde açıklamaya çalışmıştır.
Bazılarına göre, temizliğin ecri ve sevabı katlanarak devam eder
ve sonunda imanın yarısı kadar sevap kazandırır. Bazı âlimlere
göre, iman nasıl önceki günahları yok ederse, abdest de öylece
yok eder; çünkü imansız abdest sahih olmaz. Dolayısıyla inanan
insan bir de ibadet edip iyi işler yaparsa dinini eksiksiz uygulamış
olur. Böylece hem imanı hem ameli tam bir insan olur. Temizlik,
ameli yani inanmanın gereği olan eylemi ifade eder. Bazıları da
buradaki imandan maksadın namaz olduğunu söyleyerek, namazın sahih
olması için de temizliğin şart olduğunu, binaenaleyh bu hadisin
temizliğin önemini vurguladığını söylemişlerdir. Bu durumda abdestin
mutlaka namazın yarısı olması da şart değildir. Bir başka yorum
tarzı da şöyledir: İmanın iki şartı vardır; biri şirk başta olmak
üzere nefsi her türlü küfürden ve kötülükten arındırmak, diğeri
de vücudun uzuvlarını maddî ve manevî kirlerden temizlemek. Şirkten
ve küfrün her çeşidinden kalbi arındırıp iman ettikten sonra,
Allah'a ibadet için vücudu temizlemek şart olduğundan dolayı böyle
denilmiştir. Çünkü temizlik, bütün ibadet ve tâatlerin yapılabilmesinin
ve Allah katında makbul olmasının temel şartı olup, diğer şartların
hiçbiri ona denk değildir.
Netice itibariyle bu hadis, bazılarının iddia ettiği gibi amelin
imanın bir cüz'ü olduğunu veya abdestin sevabının imanın sevabının
yarısı olduğunu göstermez.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Temizlikle iman arasında yakın bir bağ vardır. Çünkü iman etmeyenin
abdestinin veya guslünün hiçbir kıymeti yoktur.
2. İman kalp ve gönül temizliğinin, hadesten ve necâsetten temizlenmek
de cisim ve vücut temizliğinin temelidir.
3. Temizlik, başta namaz olmak üzere abdestli bulunmayı gerektiren
ibadetlerimizin sıhhatinin şartıdır.
|
