129. Ebû Hüreyre
radıyallahu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
"Bir kimse cuma günü cünüplükten temizleniyormuş
gibi boy abdesti aldıktan sonra erkenden cuma namazına giderse
bir deve kurban etmiş gibi sevap kazanır. İkinci saatte giderse
bir inek, üçüncü saatte giderse boynuzlu bir koç kurban etmiş
gibi sevap kazanır. Dördüncü saatte giderse bir tavuk, beşinci
saatte giderse bir yumurta sadaka vermiş gibi sevap elde eder.
İmam minbere çıkınca melekler hutbeyi dinlemek üzere topluluğun
arasına katılır."
Buhârî, Cum`a 4; Müslim, Cum`a 10. Ayrıca bk. Ebû
Dâvûd, Tahâret 127; Tirmizî, Cum`a 6; Nesâî, Cum`a 14
Açıklamalar
Hadisimizde asıl anlatılmak istenen şey, cuma namazına erken
gidilmesi gerektiğidir. Yalnız Resûl-i Ekrem Efendimiz cuma günü
boy abdesti almayı tavsiye ettiği diğer hadislerde sadece gusülden
söz etmiş, bu hadîs-i şerîfte ise, cünüblükten temizleniyormuş
gibi boy abdesti alma ifadesini kullanmıştır. Onun burada, cuma
günü câmiye giden erkeğin gönlünü her türlü dış etkilerden koruyabilmesi
için eşiyle beraber olduktan sonra boy abdesti almasını uygun
gördüğü ve onu pek üstün edebi ve nezâketi sebebiyle ancak böyle
ima ettiği söylenebilir. Böyle bir hazırlıktan sonra erkenden,
yani zeval vaktinden önceki bir saatte cuma namazına giden kimsenin
bir deve kurban etmiş gibi sevap kazanacağını ifade buyurmaktadır.
Çünkü böyle bir kimse câmiye varınca ön saflara geçip oturacak
ve 56-70. hadisler arasında genişçe anlatıldığı üzere, ön safta
oturmanın sevabını elde edecek, cuma vaktine kadar ibadet ederek,
Kur'an okuyarak, tesbih ve zikirle meşgul olarak vaktini değerlendirecektir.
Hadîs-i şerîfte cuma namazına erken gitmeyi ifade etmek üzere
kullanılan birinci saat, ikinci saat, beşinci saat gibi sözlerle,
altmış dakikalık zaman diliminden ibaret olan saat değil, cuma
namazı için câmide toplanılmaya başlanan zamandan, imamın minbere
çıktığı ana kadar olan süre kastedilmiştir. Bu süre içinde erken
davranıp câmiye gidenler, sırasıyla deve, inek, boynuzlu koç kurban
etmiş gibi sevap kazanacaklardır. Daha sonra gidenler ise sırasıyla
tavuk veya yumurta sadaka etmiş gibi sevap elde edeceklerdir.
Nesâî'nin bir rivayetinde tavuk ile yumurta arasında bir de serçe
verme şıkkı vardır. İmam minbere çıktıktan sonra ise, yukarıda
zikredilen bazı kaynaklardaki hadislerde daha açık ifadelerle
belirtildiğine göre, melekler câmiye erken gelenleri kaydettikleri
defterleri kapatıp hutbeyi dinlemek üzere topluluğun arasına katılacaklarından,
o andan sonra câmiye gidenlerin adı deftere kaydedilmeyecek, dolayısıyla
onlar câmiye erken gelme sevabından mahrum kalacaklardır.
İmam minbere çıktıktan sonra câmiye giren kimse, cumaya erken
gitme sevabını kaçırmış olsa bile, cuma namazını kılma sevabını
kaçırmamış olur.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Cuma namazına gitmeden önce boy abdesti almalıdır.
2. Cumaya mümkün olduğu kadar erken gidip ön saflara oturmalıdır.
3. Cuma namazına erken gidenler, sırasıyla deve, inek, boynuzlu
koç kurban etmiş veya tavuk yahut yumurta sadaka vermiş gibi sevap
kazanırlar.
4. İmam minbere çıktıktan sonra melekler defterleri kapatıp hutbeyi
dinlemek üzere câmiye girecekleri için o andan sonra gelenleri,
cumaya erken gelenler defterine yazmazlar.
5. Cuma namazı meleklerin de hazır bulunduğu en değerli ibadetlerden
biridir.
|