54. Büyük bir
şahsiyet olduğunda herkesin görüş birliği bulunan, tâbiînden Şakîk
İbni Abdullah rahimehullah şöyle dedi:
Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'in ashâbı, namazdan başka
herhangi bir amelin terkini küfür saymazlardı.
Tirmizî, Îmân 9
Şakîk İbni Abdullah
Tâbiîn neslinin büyüklerinden olup, güvenilir
bir râvî ve faziletli bir şahsiyet olduğunda bütün ricâl âlimlerinin
ittifakı vardır. Enes İbni Mâlik'ten rivayette bulunmuş, kendisinden
de Yahyâ el-Kattân ve Vekî' İbni Cerrâh gibi şöhretli imamlar
hadis öğrenip nakletmişlerdir.
Allah ona rahmetiyle muamele etsin.
Açıklamalar
Tâbiîn tabakasından bir kişi olan Şakîk'in bu sözü maktû' bir
rivayettir. Tâbiînin sözleri, fiil ve takrirleri maktû' diye adlandırılır.
Maktû' rivayetlerin şer'î bir hükme medar olması, yani onların
üzerine bir hüküm bina edilmesi söz konusu değildir. Bu çeşit
rivayetler, bir görüş, bir düşünce olarak, Kur'an veya sahih sünnetle
konulan bir hükmün açıklanıp anlaşılmasına yardımcı olur. Veya
tâbiîn tabakasından bir imamın görüşü, ictihadı olarak tercih
edilip alınabilir. Nitekim bunun pek çok misalini fıkıh kitaplarında
bulmak mümkündür.
Şakîk'in sözü, maktû' olmakla beraber, muhtevası itibariyle mevkûftur.
Yani sahâbe-i kirâmın tavrını ortaya koyan, onların anlayışını
yansıtan bir rivayettir. Bilindiği gibi mevkûf rivayetleri de
başlı başına delil olarak kabul etmeyen pek çok fakih imam vardır.
Fakat bu konuda herkesin görüşü aynı olmayıp, merfû bir rivayetin
olmadığı yerlerde mevkûfu delil kabul edenler de bulunmaktadır.
İmam Ebû Hanîfe gibi seçme yanlısı olanların varlığını da bir
kere daha hatırlamalıyız.
Bu rivayet, sahâbenin her birinin namazı ne kadar önemli bir ibadet
kabul ettiklerini, terkini küfre yakın bir davranış saydıklarını
ortaya koyması açısından önemlidir. Onların bu tavır ve anlayışının
temelinde, Kur'an ve Sünnet'in namaza verilen önemle ilgili emir
ve tavsiyeleri vardır. Konumuz içinde buraya kadar misal kabilinden
yer verilen âyet ve hadislerin muhtevasını düşünürsek, sahâbenin
bu yöndeki hassasiyetini ve haklılığını anlamanın hiç de zor olmadığı
sonucuna varırız.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Namaz kılmak, bir kimsenin mü'min olduğunun delili olduğu
gibi, namazı terketmek de kişinin küfre nisbet edilmesine sebep
olur.
2. Namaz, ibadetlerimizin en önemlisi olup, vaktinde kılınması,
devamlı kılınması, terkinden sakınılması gerekir.
|
