30. Câbir radıyallahu anh şöyle dedi:
- Mescidin etrafındaki arsalar boş kalmıştı. Benî Selime, mescidin
yakınına taşınıp yerleşmek istediler. Bu arzu Peygamber sallallahu
aleyhi ve sellem'e ulaşınca, onlara:
- "Bana gelen bilgiye göre, mescidin
yakınına taşınıp yerleşmek istiyormuşsunuz, öyle mi?" buyurdu. Onlar:
-Evet, ey Allah'ın Resulü! Böyle arzu etmiştik, dediler. Resûl-i
Ekrem iki defa:
- "Ey Selime oğulları! Yurtlarınızdan
ayrılmayınız ki, adımlarınıza sevap yazılsın" buyurdu.
Onlar da:
- Şu halde yerlerimizden göçmek bizi sevindirmeyecek, dediler.
Müslim, Mesâcid 280. Ayrıca bk. Tirmizî, Tefsîru
sûre(36) 1
Açıklamalar
Resûl-i Ekrem Efendimiz'in Medine'ye hicretinden sonra yaptığı
ilk iş, bir mescid inşâ etmek olmuştu. Hadiste adı geçen mescid
budur. Mescidin etrafı boş bırakılmış, yerleşime izin verilmemişti.
Benî Selime, Ensâr kabilelerinden biri olup, yerleşim alanları
mescide uzaktı. Onlar, beş vakit namazı daha kolay yoldan cemaatle
kılabilmek gayesiyle, mescidin etrafındaki boş arsalara gelip
ev yapmak ve oraya yerleşmek istiyorlardı. Çünkü gece karanlığında
ve yağmur yaş olduğu günlerde camiye gidip gelmekte güçlük çekiyorlardı.
Peygamber Efendimiz ise bu isteği hoş karşılamadı ve Benî Selime
mensuplarını çağırarak bu yöndeki düşüncesini kendilerine açıkladı,
yerlerinde kalmalarını istedi. Namaz kılmak için mescide gelip
gitmekle kazanacakları sevabı da onlara haber verip müjdeledi.
Onlar da buna razı olup yurtlarında kaldılar.
Çünkü Benî Selime yaşadıkları semtin âdeta bekçisi durumunda idiler.
Orayı boşalttıkları takdirde o semtin güvenliği tehlikeye düşecekti.
Efendimiz buna rıza göstermedi.
Peygamber Efendimiz, Medine'deki yerleşimin düzenli ve dengeli
olmasına özen gösteriyordu. Belirli alanlarda nüfusun yoğunlaşıp
bazı yerlerin ise tamamen boş kalmasını istemiyordu. Boş kalması
gereken yerlerin iskâna açılmasını da hoş karşılamıyordu. Bu tutum,
İslam şehirciliğinin ve günümüzde her geçen gün önemi daha da
artan çevreciliğin ilk ciddî örneğini teşkil eder. Peygamber Efendimiz'in
Medine ile ilgili düzenlemeleri bunlardan ibaret değildi. O, su
kaynaklarının korunmasından, ziraat alanlarının zayi olmamasına,
bazı bölgelerin ağaçlandırılmasından, evlerin yerleşim planı ve
mimari görünümüne kadar birçok alandaki düzenlemelere müdahalede
bulunmuştur.
Hadis kitaplarımızın yanında, siyer ve tarih alanındaki eserlerde
de bu örneklere sıkça rastlarız. Daha sonraki dönemlerde sırf
Medine'yi konu alan müstakil eserler yazılmış ve bu kitaplarda
Peygamber Efendimiz ve ondan sonraki dönemlerde Medine ile ilgili
konulara daha çok yer verilmiştir.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Bir şehir veya ülkedeki insanların yerleşim yerinin planlamasına
yönetici müdahale edebilir.
2. Mescide yakın olmak arzusuyla, bir şehrin veya beldenin kenar
semtlerini boşaltmak güvenliğe zarar verecekse, uzakta kalmak
tercih edilir.
3. Ev camiye uzak da olsa, cemaate devama özen göstermek gerekir.
4. Uzak mahallerden camiye gelmenin sevabı daha çok ve daha büyüktür.
5. Evlerin camiye yakın olması müstehaptır.
|
